Ładowanie legend...
Nowa Słupia - Harmonia Świętokrzyska

Bardzo dawno temu, gdy nie było jeszcze pałacu w Kielcach, zamku w Bodzentynie ani klasztoru w Świętej Katarzynie, u stóp Łysicy wznosił się wspaniały zamek. Zbudowany z potężnych bloków skalnych, z wysokimi wieżami górującymi nad okolicą, był siedzibą młodej księżniczki. Troskliwy ojciec, chcąc zapewnić córce dostatnie życie, wysłał do niej niezwykły tabor. Na siedmiu ciężkich wozach wieziono siedem ogromnych beczek pełnych błyszczącego złota.
Gdy tabor przemierzał gęste puszcze, dostrzegły go z wysokości Łysicy czarownice. Ogarnęła je chciwość i postanowiły zdobyć bezcenny skarb. Zsyłały na drogę potężne burze, utrudniały woźnicom jazdę, a najpiękniejsze wiedźmy próbowały oczarować strażników. Wszystkie ich zabiegi spełzły jednak na niczym – złoto bezpiecznie dotarło do zamku.
Rozgniewane czarownice zwołały na leśnej polanie wielką naradę. Po całonocnych obradach wymyśliły podstęp. Wybrały najbardziej doświadczone wiedźmy, które miały uśpić księżniczkę i całą służbę. Pod osłoną nocy przeleciały na miotłach nad murami i rzuciły potężny czar. Gdy wszyscy zapadli w głęboki sen, czarownice wtargnęły do zamku, wytoczyły beczki ze skarbca do sali balowej i zaczęły świętować zdobycie złota.
Wtedy wydarzyło się coś niezwykłego. Zamek nagle zatrząsł się w posadach, ziemia zadrżała, a potężne skały rozstąpiły się z hukiem i pochłonęły całą budowlę wraz ze skarbem. Czarownice również zniknęły w podziemiach. Po wspaniałym zamku nie pozostał żaden ślad.
Przez lata śmiałkowie próbowali odnaleźć ukryte złoto na skalistym gołoborzu. Czarownice, które podobno nadal strzegą skarbu, sprowadzały jednak na poszukiwaczy gwałtowne burze. Legenda mówi, że gdy pewnego dnia wyschnie źródło Świętego Franciszka u stóp Łysicy, skały ponownie się rozstąpią, a spod ziemi ukaże się zaginiony zamek wraz z ukrytym skarbcem.
Zakorzeniona jest w niezwykłym ukształtowaniu terenu Gór Świętokrzyskich oraz dawnych wierzeniach ludowych. Kluczową rolę w powstaniu tej opowieści odgrywa unikalne, tajemnicze gołoborze – rumowisko skalne pokrywające zbocza góry, które dla dawnych mieszkańców wyglądało jak gruzowisko po zniszczonej, gigantycznej budowli. Ponieważ prosta ludność nie znała naturalnych, geologicznych procesów wietrzenia piaskowców, powstanie tak niesamowitego miejsca tłumaczono działaniem sił nadprzyrodzonych, gwałtownych nawałnic i gniewu niebios.
Obecność w podaniu motywu chciwych czarownic ściśle wiąże się z przedchrześcijańskim kultem pogańskim. Łysa Góra i sąsiednia Łysica uchodziły w świadomości lokalnej społeczności za mroczne miejsca zlotów biesów i wiedźm odprawiających zabobonne rytuały. Z kolei obecność cudownego źródła św. Franciszka u stóp wzniesienia dała podwaliny pod opowieści o zakopanych bogactwach, gwałtownych zapadliskach i skarbach, których odtworzenie uzależniano od wyschnięcia kryształowej wody. Opowieść ta była więc próbnym wyjaśnieniem surowej przyrody, pogańskich tradycji oraz tajemniczego surowca skrytego pod gołoborzem.
